طلای سفید به آلیاژی از طلا همراه با دست‌کم یک فلز سفیدرنگ گفته می‌شود. آلیاژ طلا برای ساخت طلای سفید معمولا نیکل، منگنز، و پالادیم و در مواردی نقره، روی، پلاتین، و مس است. البته رنگ طلای سفید مرسوم در جواهرسازی رنگ واقعی این آلیاژ نیست بلکه با روکش کردن طلا از فلز رودیم به دست می‌آید.

از آن‌جا که طلا در حالت خالص بسیار نرم است، در جواهرسازی با افزودن فلز دیگری آن را مقاوم‌تر می‌سازند. برای ساخت طلای زرد معمولاً از مس استفاده می‌شود اما برای طلای سفید از فلزی سفید یا نقره‌ای رنگ استفاده می‌شود. ویژگی‌های طلای سفید بسته به نوع و مقدار فلزی است که به طلا اضافه می‌شود. نیکل فلزی محکم و سخت است و در نتیجه آلیاژ طلا و نیکل برای ساخت حلقه، سنجاق و گیره مناسب است. آلیاژ طلا و پالادیم نرم‌تر و انعطاف‌‌پذیرتر است و برای سرویس‌های جواهرات و سنگ‌های قیمتی کاربرد دارد. گاهی فلزات دیگری مثل مس، نقره و پلاتین هم برای افزودن مقاومت و افزایش وزن طلای سفید هم به این آلیاژ اضافه می‌شوند.

آلیاژ طلا، نیکل، مس، روی (طلا: ۷۵۰ قسمت، نیکل: ۱۳۵، مس: ۸۵ و روی: ۳۰ قسمت) که در آن نیکل برای افزایش استحکام، مس برای افزایش چکش‌خوری و روی برای استحکام، جلوگیری از زنگ‌زدن مس به طلا اضافه شده و همچنین آلیاژ طلا، پالادیم، نقره (طلا: ۷۵۰، پالادیم: ۲۰۰، نقره: ۵۰) از انواع متداول دیگر طلای سفید است. همچنین آلیاژ طلا و آلومینیم (۷۸٫۴۹درصد طلا و بقیه آلومینیم) برای تولید طلای ارغوانی و آلیاژ طلا و ایندیم (۴۶٫۱۷ درصد طلا و ۵۳٫۸۳ درصد ایندیم) برای تولید طلای آبی استفاده می‌شوند.

آلیاژ طلا و نیکل ارزان‌تر از طلا و پالادیم است اما برخی افراد به نیکل حساسیت دارند و استفاده طولانی از طلاهای حاوی نیکل در آن‌ها موجب بروز جوش‌های پوستی می‌شود.

در طلای سفید هم مثل طلای زرد میزان طلای خالص عیار نامیده می‌شود. عیار ۱۸ از ۲۴ به معنای ۱۸ قسمت طلا و ۶ قسمت فلز یا فلزات دیگر است.
در زبان عامیانه گاهی به پلاتین هم طلای سفید گفته می‌شود در حالی‌که پلاتین فلزی متفاوت است و در مقایسه با طلا مقاوم‌تر، کمیاب‌تر، و رنگ آن درخشان‌تر از طلای سفید است. همچنین الکتروم که آلیاژی از طلا و نقره است و به طور طبیعی نیز یافت می‌شود گاه طلای سفید نامیده شده‌است.


طلای رنگی - طلای زرد، بنفش، آبی و سیاه
طلای‌ خالص به ‌رنگ زرد پررنگ است و با افزودن‌ آلیاژهای طلای خالص می‌توانیمبه طلا با رنگ‌های زرد، قرمز، زرد‌ کم‌رنگ، سبز و حتی سفید دست‌ یابیم که البته نحوه ترکیب آلیاژ‌ها و میزان هر یک از آن‌ها بر نوع رنگ موثراست و این امکان وجود دارد که جواهراتی از طلا در رنگ‌هایی مانند: ارغوانی، آبی و سیاه نیز عرضه‌ شود.
حال چگونه چنین عملی میسر خواهد بود؟
در پاسخ باید گفت که کاربرد یک یا دو تکنیک، ما را درانجام این امر یاری می‌کند که از جمله آن‌ها می‌توان ساخت ترکیبات خاص از طلا (ترکیبات اینترمتالیک) و همچنین روکش مسطح را نام‌ برد که به آن‌ها رنگ‌های جذابی را ارائه‌ می‌کند. اما استفاده از این‌گونه تکنیک‌هامی‌تواند تاثیر‌های نامطلوبی بر آلیاژهای ترکیب شده با طلای خالص نیز داشته باشد.
رنگ‌های حاصل از ترکیب اینترمتالیک:
الف) طلای بنفش
هنگامی‌که طلا و آلومینیوم به نسبت ثابتی با یکدیگر ترکیب شوند، ترکیبی بافرمول شیمیایی ۲AUAL به‌وجود می‌آید که به معنی یک اتم طلا در مقابل دو اتم آلومینیوم است. تحت تاثیر این ترکیب، رنگ جذاب ارغوانی خواهیم داشت. در واقع ۷۹ درصد ترکیب فوق طلا است که ۱۸ عیار ارزیابی می‌شود.
ترکیب فوق و رنگ ارغوانی آن ماهیت استثنایی ندارد و بسیار شکننده محسوب می‌شود، به طوری‌که کار با آن از طریق شیوه‌های مرسوم دشوار است و اگر فردی بخواهد قطعه‌ای از طلای ارغوانی را چکش‌کاری کند ممکن است باعث خرد شدن آن شود.
ذوب طلا و آلومینیوم برای ساختن طلای ارغوانی کار آسانی نیست و نیاز به تجهیزات ذوب در حالت خلا دارد. با این وجود می‌توان قطعاتی از این نوع طلا را قالب‌ بندی کرد. نقطه ذوب طلای مورد نظر ۱۶ درجه سانتی‌گراد است که بالاتر از نقطه ذوب طلا و آلومینیوم به‌نظر می‌رسد. زیرا ترکیب آن از استحکام بیشتری برخوردار است.
رنگ ارغوانی در ترکیبی که آلومینیوم آن ۱۵ درصد است، حفظ می‌شود. اما چنین آلیاژهایی طی دو مرحله که شامل: استفاده از ترکیب ارغوانی و تاحدودی محلول غنی از آلومینیوم است، شکل می‌گیرند. از این رو شکنندگی کمتری دارند و رنگ‌شان کم‌رنگ‌تر به‌نظر می‌رسد. قطعه‌های قالب‌گیری شده توسط ماشین شکل‌گرفته و یا تراش داده‌ می‌شوند و به ‌این ترتیب سنگ‌های طبیعی یا مصنوعی روی جواهرات نصب‌ می‌شوند.
روش ساختن دیگر جواهرات به‌ وسیله طلای ارغوانی به این‌گونه است که رسوب دو فلز طلا و  آلومینیوم به ‌نسبت معین و مناسب (از نظر فیزیکی) بخار داده شود (PVD ) تا طلای خالص به وجود آید. اقدام مذکور را می‌توان به کمک تعدادی از تکنیک‌های PVD از جمله "اسپارتونیگ" انجام داد. جواهری که از این طریق ساخته می‌شود جنبه تجاری خواهد داشت.
روش متالوژی پودر نیز شیوه کاربردی دیگری محسوب می‌شود که بر اساس آن هفت الی ۳۰ درصد پودر کبالت، نیکل یا پالادیوم به پودر طلا و آلومینیوم افزوده شده و سپس پرس می‌شود. لازم به ‌ذکراست‌که آلیاژهای مزبور، رنگ‌ زیبای ‌ارغوانی را ساخته و همچنین کار با آن رضایت‌بخش است. آلیاژ‌های تزیینی طلای ارغوانی مرکب از ۷۰ الی ۸۵ درصد طلاهستند و بقیه آن را آلومینیوم تشکیل می‌دهد و از طریق ذوب شمش در خلاساخته می‌شود نیز، موردنظر قرار گرفته‌اند که تحت این شرایط و با استفاده از نیروی گریز از مرکز به صورت اتم درآمده و پودر حاصل از ترکیب قالب‌بندی می‌شود و تحت پرس و فشار الکتریکی قرار می‌گیرد. سطوح ناتمام را می‌توان با ترکیب طلای خالص، نقره، پلاتینیوم و یا دیگر آلیاژها مستحکم کرد.
سیم‌های طلای ارغوانی با ترکیب سیم‌های آلومینیوم دارای روکش طلا و یا سیم‌های طلای حاوی روکش آلومینیوم، ساخته می‌شوند و پس از آن تحت درجه حرارت  ۷۰۰ - ۴۵۰ درجه سانتی‌گراد در محیطی که به‌طور تقریبی هوا وجود ندارد، قرار می‌گیرد.
به این طریق سیم طلای ارغوانی محکم و قابل انعطاف می‌شود. همچنین به کمک این شیوه با قرار دادن لایه‌ای از آلومینیوم روی سطح و حرارت دادن آن می‌توان ترکیبی ارغوانی به دست آورد. ریختن پودر گرم طلا و آلومینیوم‌ بر رویلایه‌های زیرین فلز نیز در ایجاد پوشش ارغوانی رنگ موثر است.
طلای آبی
ترکیب اینترمتالیک طلا و ایدیوم، رنگ آبی شفافی را به ‌وجود می‌آورد. دیگر ترکیبات مانند طلای ارغوانی دو مرحله‌ای بوده و تا حدودی از استحکام و انعطاف برخوردار است. تکنیک‌های تولید همچنین با روش‌های کاربردی طلای ارغوانی هماهنگی دارند.
طلای سیاه
طلای سیاه، خاکستری و قهوه‌ای روش‌های مختلفی برای دستیابی به رنگ‌های فوق هستند.
سه تکنیک مطرح شده برای دستیابی به طلای سیاه:
-  وضعیت الکترود برای مثال رودیومسیاه‌رنگ یا روتینیوم
- ماهیت شیمیایی بخار کربن حاوی پلاسما
- اکسیداسیون طلای عیار حاوی کبالت یا کرومیوم
منابع: نشریه طلا جواهر- تاریخ ورود مقاله : ۱۳۸۸ شنبه ۲۶ ارديبهشت
ویکی پدیا فارسی