تمیز کاری قبل پوشش -تمیز کاری با یخ خشک و بخار- vapor degreasing
اسيد شوئي شيميايي : چدن و فولاد فلزاتي هستند كه زياد اسيد شوئي مي شوند . هر چه قدر فلز پايه خالص تر باشد سطح آن تميز تر بوده و اسيد شوئي كمتر ضرورت پيدا ميكند ولي كلا فولادهاي پر كربن – چدن و فولاد پر سيليسيم اسيد شوئي مي شوند محلولهاي قليائي همراه با نمك هايي مثل تارتارات –سيترات –فلوريد وسيانيد براي شستشوي شيميايي به كار مي روند چنانچه قبلا نيز گفته شد اسيد شوئي يا قلياشوئي شيميايي به صورت غوطه وري صورت ميگيرد
در قطعات چدني كه ريخته گري شده اند و ماسه پاشي شده اند مي توان از اسيد هيدرو فلوريك استفاده كرد . در مورد ريخته هايي كه بايد تمامي پوسته هاي اكسيدي وذرات شني روي سطح پاك شوند از نمكهاي فلزات قليايي كه واكنش اسيدي يا بازي روي سطح ندارند استفاده مي شود .
به طور عملي اسيد كلريدريك 18% مناسب ترين درصد بوده كه هم سرعت پاك كنندگي خوبي دارد و هم كاركرد بيشتري دارد . معمولا در صنعت از اسيد 30% استفاده مي شود كه ميتوان درصد اسيد را در لحظه ورود به كارگاه با بومه سنج اسيدي تععين كرد . ساده ترين را براي ساختن اسيدي با درصد دلخواه (معمولا 18% ) اين است كه بومه سنج رادر وان اسيد قرار داده و آب را به اسيد اضافه ميكنيم هر زمان كه عدد خوانده شده بيانگر اسيد بادرصد مورد نظر بود آب را قطع مي كنيم .(جدول تبديل بومه به چگالي و در صد اسيد در بخش شيمي گالوانيزه آورده شده است ) استفاده از اسيد با درجه خلوص بالا ميتواند موجب افزايش سرعت واكنش ها گشته كه يكي از اين محصولات واكنش گاز هيدروژن است .اگر سرعت توليد اين گاز بالا رود مقداري از آن در فلز پايه نفوذ كرده كه موجب تردي هيدروژني مي گردد ودر مرحله توليد به علت دماي بالاي وان مذاب هيدروژنها آزاد شده و در سطح پوشش گالوانيزه ايجاد تاولهايي ميكند كه به تاولهاي هيدروژني موسوم است .
استفاده از کیلاتها :
عمل زنگ زدایی را در محلول های قلیایی نیز می توان انجام داد با مخلوط کردن EDTA با سیانید در محلول قلیایی قوی محلولی بدست می آید که قادر است زنگ و پوسته های ناشی از نورد را از بین ببرد. همچنین اگر EDTA را با کیلات هیدروکسیلیک تکیب کنیم محلول حاصل می تواند فقط زنگ را از بین برده ولی می توان به سرعت با جداسازی آهن های کیلاته آن را مجددا به کار برد.
چربي گيري وان اسيد :
اين كار ميتواند به صورت مكانيكي و يا شيميايي صورت گيرد . در روش مكانيكي ميتوان از يك صافي و يا فيلتر به صورت دستي و يا ثابت استفاده كرد ( يك نوع از فيلتر ثابت در بخش طراحي توضيح داده شده است ). در روش شيميايي از صابون هاي اسيد كه به طور صنعتي ارائه ميشود استفاده ميشوند اين نوع چربي گيرها ويا صابون ها از لخته ويا تجمع ذرات چربي بر روي سطح وان جلوگيري ميكند .
وارد نكردن هر ماده و قطعات واكنش پذير با اسيد به وان :
فلز روي شديدا با اسيد كلريدريك واكنش پذير است و حاصل اين واكنش كلرور روي است لذا از استريپ كردن قطعات گالوانيزه شده در وان اسيد به طور جدي خودداري شود .گاهي اوقات ديده شده است كه قطعات بعد از اسيد شوئي مدتي را در هواي آزاد قرار ميگيرند و لايه اي از نمكهاي آهن به رنگ سبز ويا شوره اي سفيد رنگ بر روي قطعات ايجاد مي گردد و اين قطعات در برگشت مجدد به وان موجب ضعيف شدن اسيد ميگردند . حتي اضافه شدن تدريجي آب به وان موجب تضعيف اسيد ميگردد . اگر از محلولهاي قليائي داغ بعنوان چربيگير استفاده مي شود وان شستشوي با آب را قبل از وانهاي اسيد حتما بايد به كار برد تا از خنثي شدن تدريجي اسيد جلوگيري شود.
حداقل زمان ممكن براي اسيد شوئي :
اگر قطعات بيش از زمان لازم در اسيد قرار گيرند خوردگي فلز پايه پيش مي آيد كه علاوه بر بالا رفتن ميزان آهن اسيد موجب زبري سطح فلز ميشود كه در گالوانيزه كردن قسمتهاي خورده شده ضخامتي بيشتر و سطحي نا صاف خواهند داشت .(تعيين ميزان آهن اسيد در بخش شيمي گالوانيزه توضيح داده شده است )
بازدارنده ها :
یونهای موجود در اسید کلریدریک در ورقهایی که اسید شویی می شوند حفره ایجاد می کند که برای جلوگیری از آن باید مقادیر لازم بازدارنده مخصوص به اسید اضافه شود.
تمیز کاری با یخ خشک
در
این روش از گلوله های یخ خشک برای تمیز کردن استفاده می کنند. این گلوله
از درون یک دستگاه جت و نازل با شدت پرتاب می شوند. تفنگ جت به کمپرسور هوا
متصل بوده و همانند روش سندبلاست عمل می کند. امروزه این روش جایگزین روش
های سنتی و مواد شیمیایی و محلول های خطرناک شده و با فشار بالایی که ایجاد
می کند نتایج مطلوبی ارائه می دهد.
دمای اولیه پایین یخ خشک (-78.5 C) در اثر برخورد با ماده شوک حرارتی در
سطح آن ایجاد کرده و از طرف دیگر انرژی جنبشی بالا گلوله ها در طول انفجار
سطح را پاک کرده و خود تصعید می شود. گاز CO2 در طول تصعید 400 تا 800
برابر منبسط شده و به فرایند پاک شدگی شتاب بیشتری می بخشد. در نهایت یخ
خشک بر اثر تصعید ناپدید و کمپرسور هوا نیز باقی ناخالصی های را از بین می
برد و بدین ترتیب سطح تمیز می شود.
روش انفجاری برای تمیز کردن سطوحی که دارای حفره بوده و آلودگی درون آن پنهان می شود بسیار مناسب است.
رنگ، روغن، گریس، قیر طبیعی، نقاشی های دیواری، جوهر، دوده، رزین، مواد
اپوکسی، چسپ و... موادی هستند که که با این روش می توانند تمیز شوند. لازم
است اشاره شود که انفجار یخ خشک روشی ساده است که بدون نیاز به پیاده سازی و
هزینه بالا قابل انجام است. این فرایند کاملا خشک و غیرساینده است
بنابراین می توان برای موادی که سطوحی نرمی دارند مانند نیکل،
کروم،آلومینیوم استفاده شوند.
منبع:پارس گالوانیزه و ویکی پی جی

به لطف خدا،metallurgydata کاملترین و پر بازدیدترین(آمار حقیقی و قابل باز دید)مرجع اطلاعات مواد و متالورژی با بیش از 1300 عنوان ،شامل هزاران متن،کتاب،تصوير،فيلم تخصصی